Nauczyciele często słyszą to pytanie zadane przez któregoś z bardziej dociekliwych uczniów. Odpowiedzieć na nie próbują także profesjonaliści przygotowujący się do ważniejszych występów lub wykonania trudniejszych partii.
Chciałbym podzielić się kilkoma myślami dotyczącego ćwiczenia na instrumencie. Po pierwsze musimy zadbać o regularność ćwiczeń. Powinny odbywać się one codziennie według jakiegoś planu uwzględniającego nasze bliskie i bardziej odległe cele. Czasami warto uwzględnić w planie jakiś dzień odpoczynku na regenerację aparatu gry. W przypadku gry na trąbce obciążenie fizyczne może być dość duże, szczególnie gdy mamy problem ze zbyt dużym dociskaniem ustnika do warg. Należy pamiętać o rozgrzewce na początku, ćwiczeniach rozluźniających pod koniec dnia i przerwach w trakcie ćwiczenia. Bardzo ważne, aby nie zwiększać nagle obciążenia np. z 1,5 h na 3 h. Na długie ćwiczenie trzeba zasłużyć…
Istotnym i często pomijanym elementem dobrych ćwiczeń jest koncentracja. Osobiście polecam ćwiczenia oddechowe przed graniem. Poza pobudzeniem aparatu oddechowego pozwolą one wyciszyć się i skupić na grze. Inną ważną kwestią jest pozytywna motywacja
i dobre nastawienie do ćwiczenia. Czasami warto pomyśleć o jakiś małych nagrodach za dobre ćwiczenie.
Pomocny w trakcie codziennych ćwiczeń może być plan, w którym ustalamy orientacyjnie czas poświęcony na poszczególne ćwiczenia. Poniżej zamieszczam przykładowy plan ćwiczeń na 2 tygodnie dla średnio zawansowanych trębaczy:
Tydzień 1
Poniedziałek
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Ćwiczenia utworów 40 min.
- Gamy 15 min.
- Przedęcia – Collin, Bai Lin 15 min.
- Długie dźwięki – np. Cichowicz,
- Clarke 10 min.
Wtorek ( krótszy czas ćwiczeń ze względu na lekcję)
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Ćwiczenia utworów 30 min. -tylko trudne miejsca
- Clarke 10 min.
Środa
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Ćwiczenia etiud 30 min.
- Gamy 30 min.
- Tryle wargowe 15 min.
Czwartek
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Ćwiczenia utworów 30 min.
- Ćwiczenia etiud 30 min.
- Gamy 15 min.
Piątek ( krótszy czas ćwiczeń ze względu na lekcję)
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Ćwiczenia etiud 20 min.- tylko trudne miejsca
- Ćwiczenia na elastyczność – Schlossberg, Belck, Thibaut, 15 min.
- Podwójne, potrójne staccato 15 min.
Sobota (dzień ćwiczeń siłowych)
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Ćwiczenia na poszerzenie skali – Hass, Gordon itp. 30 min. przerwa
- Przedęcia – Collin, Bai Lin 30 min.
- Tryle wargowe 10 min.
- Dźwięki pedałowe 10 min.
Niedziela (dzień odpoczynku)
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Utwory 30 min.- trudne miejsca
- Ćwiczenia rozluźniające 20 min.
Tydzień 2
Poniedziałek
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Ćwiczenia utworów 40 min.
- Ćwiczenia na elastyczność- Schlossberg, Belck, Thibaut, 15 min.
- Bending – 10 min.
- Długie dźwięki -10 min.
Wtorek ( krótszy czas ćwiczeń ze względu na lekcję)
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Ćwiczenia utworów 30 min.- tylko trudne miejsca
- Gamy 15 min.
Środa
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Ćwiczenia etiud 30 min.
- Gamy 20 min.
- Ćwiczenia elementów techniki: interwały, tryle przednutki- Arban 20 min.
Czwartek
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Ćwiczenia utworów 30 min.
- Ćwiczenia etiud 30 min.
- Clarke 15 min.
Piątek ( krótszy czas ćwiczeń ze względu na lekcję)
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Ćwiczenia etiud 20 min.- tylko trudne miejsca
- Ćwiczenia na elastyczność Schlossberg, Belck, Thibaut, 15 min.
- Podwójne, potrójne staccato 15 min.
Sobota (dzień ćwiczeń siłowych)
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Ćwiczenia na poszerzenie skali Hass, Gordon itp. 30 min. przerwa
- Przedęcia : Collin, Bai Lin 30 min.
- Tryle wargowe 10 min.
- Dźwięki pedałowe 10 min.
Niedziela (dzień odpoczynku)
- Rozgrzewka 20 min. + 10 min. przerwa
- Utwory 30 min.- trudne miejsca
- Ćwiczenia rozluźniające 20 min.
W mojej praktyce bardzo ważnym elementem jest „wariacyjność” ćwiczeń- tzn. modyfikacja schematów poprzez progresję, zmianę artykulacji, rytmów itp. Taki sposób ćwiczeń umożliwia lepsze opanowanie materiału, a zarazem zabezpiecza przed fiksacją na błędach. Przykładem takiego podejścia do ćwiczeń może być ta etiuda przygotowująca do wykonania 1 cz. Koncertu Es-dur J. Haydna.
Na koniec życzę:
Cierpliwości!
Sławomir Cichor 